Türkiye vatandaşlarının Schengen vizesi ile ilgili şikayetleri Geçen yaz aylarındaki gibi bu yazda yine yoğunlaşıyor seçimlerin ardından başvuru sayısının artması ve bu ülkelerin Türkiye’den yapılan başvurulara daha temkinli yaklaşmaları vize sorununun giderek büyümesine yol açtı Schengen vizesi İrlanda Bulgaristan Romanya ve Kıbrıs Cumhuriyeti dışındaki Avrupa Birliği üyesi ülkeler ve Avrupa Birliği’ne üye olmayan İsviçre Norveç İzlanda ve Lihtenştayn’ı kapsıyor vizeye dair sıkıntılar sadece schengeni kapsamıyor
İngiltere gibi ülkelerden de vize alabilmek giderek zorlaşıyor. Kısa zaman önce Volkan Konak, Onur Akın gibi isimlere yurt dışındaki konserleri için vize verilmemesi bazı akademisyenlere ya da öğrenim için ve davetli olarak gitmek isteyenlere çeşitli ülkelerden ret verilmesi tepkilere neden olmuştu. Hatta vize başvurusunda aracı kurumu aşıp konsolosluğa belgelerine ulaştıramadığı için vizeye başvurmaktan vazgeçenler dahi var. Onlardan biri de İspanya’daki Uluslararası bir konferansa davetli olan bir akademisyen.
Türkiye’den vize alarak yurt dışına çıkan kişilerin iltica sayılarında artış yaşanması ve bu kişiler arasında Erasmus öğrencileri polisler veya akademisyenlerin de bulunması beyaz yakalıların başvurularının artık daha titizlikle incelenmesine yol açmış durumda. Avrupa Birliği yetkililerine göre vize sürecinde yaşanan sorunlarda pandemi yıllarında bekletilen başvurularda bir yoğunluğa yol açtı ancak sorunların pandemiden önce başladığına dikkat çekiliyor.
Türkiye’den 2022 yılında yapılan toplam 778.409 başvurudan 120 bin 876’sı reddedilmiş yani Red oranı yüzde 15,7 İngiltere vizesi başvurularında ise sayı 2023’ün ilk aylarında artmış durumda. Ret alanlar ise geçmişe kıyasla daha azalmış durumda 2022’de İngiltere’den vize almak için Türkiye’den toplam 97 binden fazla ziyaret için başvuru yapılırken bunlardan 78.000’den fazlasına vize için olumlu yanıt verildi.
Peki, Türkiye vatandaşları neden Schengen vizesine başvurmak zorunda? Türkiye vatandaşlarına vize serbestisi sağlanması yolunda ilerliyordu. Bu süreç için 2013’te sığınmacılarla ilgili Türkiye AB geri kabul anlaşması ile eş zamanlı olarak vize serbestisi diyaloğu başlatılmıştır. Türkiye’nin vize sorunlarının çözümüne en yakın olunan dönemse 2016’ydı. Ancak o dönemde önce başbakan Ahmet Davutoğlu’nun ayrılması ardından yaz aylarında darbe girişiminin yaşanmasıyla farklı bir döneme girildi.
Türkiye’nin AB’ye üyelik müzakereleri fiilen dururken AB ile Türkiye arasındaki mülteci mutabakatında belirlenen kriterlerin hepsi Türkiye tarafından karşılanmadı. Bu gibi nedenlerle de vize serbestisi tanınmadı. Şu anda Türkiye gerekli olan 72 kriterlerden 66’sını tamamlamış durumda Cumhurbaşkanı Erdoğan son 6 Kriter konusunda bize ikide bir kriter dayatmasınlar burası Türkiye demişti. Peki vize serbestisini kazanmak mümkün görünüyor mu Türkiye’nin tamamlamadığı kriterler arasında Ankara’nın karşı çıktığı terörle mücadele kanununun değiştirilmesi de bulunuyor. Kişisel verilerin korunmasına yönelik kriterde tamamlanmayan bir diğer önemli husus. 2013 yılında sığınmacılar nedeniyle zor zamanlar yaşayan AB’nin aldığı önlemlerle artık elinin daha güçlü olduğu ve vize serbestisi konusunda isteksiz olduğu görüşü öne çıkıyor. AB kriterlerin eksiksiz tamamlanması gerektiğini söylerken bu konuda bir ilerleme olup olmayacağı belirsizliğini koruyor.
AB son olarak vize başvuru sürecinin dijital ortama taşınması konusunda anlaştı. Resmi onay süreci tamamlandıktan sonra yürürlüğe girecek bu yeni sistemle vize başvuruları konsolosluklarda ya da vize bürolarında yapılmayacak. Bunun yerine başvurular dijital ortamda AB online vize başvuru Platformu üzerinden yapılacak bu yeni sistem Türkiye’den yapılan başvuruları da kapsayacak ancak son dönemde yaşanan sıkıntıların hafifletilmesi yönünde Şu an için pek iyimserlik bulunmuyor.